WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(Z ra bi A) ▼	TÜRKÇE(A dan Z ye) ▲	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	R	R
	ra	-den, -dan eki	to ra=senden / ay ra=ondan / dês ra=duvardan
	ra	yatay eylem ön eki	önüne geldiği eylemin yatay gerçekleştiğini bildiren ön ek / rakerden=sermek / ravisten=yatırmak / raşanayen=sallamak(yanlamasına)
k	ra biyen \| ra bîayen	vazgeçmek, -den vazgeçmek	ti ci ra benê !? = ...den vazgeçer misin !? / ez ay ra nêbena = ondan vazgeçmem / Türkçe'de tam karşılığı olmayan bir fiil. En yakın anlamı vazgeçmek
	ra nata	den beri	vizê ra nata = dünden beri
vat	ra se van-ê/a !?	ne istiyorsun !?	deyim: mi ra sevana ? = benden ne istiyorsun !? / ci ra sevano !? = ondan ne istiyor !? / to ra se vanê !? = senden ne istiyorlar !?
n/m	rabest-e/î	salınmış, salıverilmiş	awa rabestî
k	rabesten	salmak, salıvermek, belirlenmiş bir rotaya koymak	awé rabesta, keno hêgay awdo
k	raceniqîayen	irkilmek, ürkmek
k	radayen	ütülmek, kumarda, oyunda kaybetmek	mi pereê xo pêro emşo xumardé raday.
N.n	rade	derece, kademe, rütbe, aşama, seviye
N.n	rado \| radûn	radyo	pêla radoy = radyo dalgası
k	ragroten	oto kontrol, kendine hakim olmak, sakınmak	destanê xo ragî/xo ci ra ragî/mi do prodayê, mi xo ragrot.
n/m	rakerd-e/î	serili, serilmiş halde olan	şiqa rakerdê=kilim serili
k	rakerden	sermek	cillan raké=kilimleri ser / cayan rakerê=yatakları serin
k	rakewten	yatmak
k	ramedîayen	uzanmak
n/m	ramit-e/î	sürülü, sürülmüş halde olan
k	ramiten 1	sürmek (araba, hayvan v.s.)	a şena temafîlé biramo=o araba sürebilir (kullanabilir)
k	ramiten 2	tarla sürmek	ey hêga ramit=o tarlayı sürdü
k	ramiten 3	gütmek
k	ramojîayen	gösterilmek
k	ramojnayen	göstermek
k	rapernayen	zzz***
k	rapûnceynayen	türetmek, serpilmesini sağlamak
k	rapûncîayen	türemek, serpilmek, bitmek (bitki v.s.)
k	raşanayen	silkelemek, sallamak	yatay şekilde, yanlamasına
k	raşaneyayen	silkelenmek, sallanmak	yatay şekilde, yanlamasına
n	raşt	gerçek, doğru, hakiki
nt	raşt	sağ (yön)
k	raşt ameyen	rast gelmek, doğru gelmek, düz gelmek	girwey ma raşt ame = işimiz rast geldi
k	raşt bîayen 1	yola koyulmak, yola çıkmak
k	raşt bîayen 2	düzelmek, doğrulmak
k	raşt kerden 1	uğurlamak, yolculamak, kapıdan geçirmek
k	raşt kerden 2	düzeltmek, doğrultmak
k	raşt şîayen	rast gitmek, doğru gitmek, düz gitmek, yolunda gitmek	girwey ma raşt şiro ma do meşté ageyrê = işimiz rast giderse yarın döneceğiz
k	raşt û pê ameyen	karşılaşmak	ma rayo raşt û pê amey, ma pê dé serweşey kerdé.
n/m	raşt-/é	doğru	na ray ra raşt şo
	raşta !?	gerçekten !?, doğru mu ?, hakikaten !?, gerçekten mi !?
	raşta zî	gerçekten de, hakikaten de
	raştay	gerçek, hakiki
	raştayîn	gerçek olan, hakiki	no raştayîno, o bîn zûrayo.
	raştey	gerçeklik, doğruluk, hakikat
	raştey ser	gerçekten, doğrusu, hakikaten	raştey ser o merdim qedrê to zaneno.
	raştnûşten	doğru yazım	raştnûştena Zazakî = Zazaca doğru yazım
k	raştû pê ameyen	rastlaşmak, karşılaşmak	ma dukanî sero raştû pê amey
k	raştûber ameyen	rastlaşmak, karşılaşmak	ma raştûberê jewdê bêbextî amey
k	ratenayen	germek, çekmek (tel, ip v.b.)	tek boyutlu nesneleri germek / la ratena=ip gerdi
k	rateneyayen	gerilmek, çekilmek (tel, ip v.b.)	la rateneya, çina avisîa = ip gerildi, çamaşır asıldı
n/m	ravêrd-e/î	geçmiş, mazi
k	ravêrden	geçmek
N.n	ravêrdiş	geçme
k	ravêrnayen	geçirmek
	ravey	ileri, önce, önceden	gamê ravey şo û bê=bir an önce git ve gel / ma di rojî ravey şî=iki gün önceden gittik
k	ravey berden	ilerletmek
k	ravey şîayen	ileri gitmek, ilerlemek	hendé zî ravey meşo= o kadar da ileri gitme
n/m	ravist-e/î	yatırılmış, yatırılmış halde olan	nêweşo nêweşxane dé raviste=hasta hastanede yatırılmış durumdadır
n/m	ravist-e/î	yatırılmış, yatay, yatık	nêweşê ravistey=yatırılmış hastalar / xeta ravistî = yatay çizgi
k	ravisten	yatırmak
k	rawsaynayen	yatırmak	mi keynay xo hîrê rojî nêweşxane dé rawsaynê
N.m	ray \| rayîr	yol
k	ray a ver fînayen	yol göstermek, bir şeyi yapmaya veya yapmamaya yöneltmek	ti yê ray fînenê a ver (geniş ve şimdiki zaman)
k	ray a ver visten	yol göstermek, bir şeyi yapmaya veya yapmamaya yöneltmek	to ray visté a ver (geçmiş zaman)
k	ray ameyen	yola gelmek	ame ray = yola geldi
k	ray arden	yola getirmek	ma ard ray = yola getirdik
k	ray dayen	yol vermek
k	ray pawiten	yolunu beklemek, yolunu gözlemek	bi serrana ray to pawité=yıllarca senin yolunu gözledi, seni bekledi / hend nêşena ray to bipawa = seni o kadar bekleyemem
k	ray ramiten	bir fikri, inancı, görüşü, düşünceyi izlemek, takip etmek, savunmak, o yolda yürümek	ez nêzanena tiyê çi ray ramenê ké!
k	ray ser berden	aranan bir şeyi bulmak, aranan bir yeri bulmak	ma ray keydê ci ser nêberdê=evini bulamadık
k	ray ser kewten	yoldan çıkmak, yolunu şaşırmak, yanlış yola girmek
k	ray ser visten	yoldan çıkarmak, yolunu şaşırtmak, yolunu şaşırmasına sebep olmak
k	ray şanayen	yola koyulmak, yola düşmek	şana ray şi / rayşanê şirê
k	ray şîayen	yürümek, yol gitmek
k	raya neyayen	yola çıkmak, yola koyulmak, yola düşmek
	raya to akerdî bo !	yolun açık olsun !, iyi yolculuklar !	raya şima akerdî bo ! = iyi yolculuklar, yolunuz açık olsun ! (birden çok kişiye veya yaşça büyüklere söylerken)
n/m	rayber-/é	rehber, kılavuz, yol gösteren	ray=yol + ber
	rayberey	rehberlik, kılavuzluk, yol göstericilik
n/m	raybirr-/é	haydut, yol kesen
k	RAYENÎDAR biyen	örgütlenmek, organize olmak, teşkilatlanmak	nika zey verî niyo, şar rayenîdar biyo
k	RAYENÎDAR kerden	örgütlemek, organize etmek, teşkilatlandırmak	partî şar rayenîdar kerdo
s.n/m	RAYENÎDAR-/é	örgütlü, örgütlenmiş, organize olmuş, teşkilatlanmış
N.m	RAYENÎDARÎ	örgüt, organizasyon, teşkilat
N.n	RAYNAME	rehber, kılavuz, kullanma kılavuzu
n/m	rayober-/é	yönetici, idareci
k	rayoberden	yönetmek, idare etmek, yürütmek	ti do bişê nê girwî rayoberê?=bu işi yürütebilecek misin (idare edebilecek misin)?
	rayoberîy	yönetim, yöneticilik, idare, idarecilik, yürütme
n/m	raywan-/é	yolcu
	raywaney	yolculuk
N.n	RAZÛR	orman	Pahlawîce : razûr, rzwr
	rê	-a, -na, -ye (yönelme eki)	mi rê= bana / ay rê=ona / dêsî rê=duvara
	rê	için anlamı veren son ek	kê rê bigirweya !?=kimin için (kime) çalışayım !?
N.n	rebab	keman
n/m	reben-/é	zavallı
k	recifîayen	titremek	KHKY : Dêrsim
k	recifnayen	titretmek	KHKY : Dêrsim
N.m	rêç-é	iz
N.n/m	rêçwan-/é	izci
N	rêçwaney	izcilik
n	ref	sürü (kanatlı hayvan sürüsü,takımı)	refê zerejan = keklik sürüsü
N.n	ref	raf	refê firaqan